Fasıl nedir?

Türk musikisinde bir icra şeklidir. Çeşitli sazlar refakatinde bir koro tarafından icra edilir. *Bir faslı icra eden topluluğa «fasıl heyeti» denir. Fasıllarda bir tek makamdan eserler çalınır, her fasıl bir peşrev ile başlar. Arkasından beste yahut semailer, daha sonra şarkılar icra edilir. Fasıllar bir saz semaisi, ya da longa veya sirto gibi bir saz eseriyle son bulur.

Geniş manasıyla Fasıl,bir konser programıdır. Bu konserde eserler,aynı makamdan olmak şartıyla usul’lerine göre sıralanarak icra eilir.Rast Faslı,Mahur Faslı gibi. Eski icralarda bu fasıl’larda sıra şöyledir: Herhangi bir sazla baş taksimi,Peşrev , 1.Beste veya Kar,2.Beste,Ağır Semai,çeşitli şarkılar, Yürük Semai,Saz Semai,istenirse bir de oyun havası. Şarkıların aranağmelerle birbirine bağlanmasından başka aralarda Saz ile Taksim yapmak veya Söz ile Gazel okumak adettir .

Bu,günümüzde Fasıl içinde yanlış bir uygulama ile bazı Şefler tarafından solo eser okutulması şekline dönüşmüştür.Geleneksel Fasıl icrasında Gazel ve Taksim’in dışında tek bir san’atçı nın solo okuması yoktur. Usul’ler hareket sırasına göre sıralanıp, Yürük ve canlı usul’ler Düyek, Yürük Aksak gibi,sona bırakılır.Sonlar da Türkü veya Köçekçeler de okunabilir. Bu topluluklar da bulunan sazlar,tarih boyunca çeşitli değişikliklere uğramıştır.

Santur,Rebab,Lavta gibi sazlar unutulmuş,19.asır dan itibaren Sine keman’ın yerine Keman geçmiş Klarnet yayılmıştır. Viola. Violonsel gibi Batı sazları sık görülmeye başlamıştır. Eskilerde 40 Hanende+40 Sazende den oluşan 80 kişilik Fasıl Heyetleri de konserler vermiştir.Faslı elindeki Def’le Ser-Hanen de idare ederdi. 1940 yılında Ankara Radyosu Türk Musıkisi Şefi olan Mes’ut Cemil Bey zamanından beri,Klasik Korolar ve diğerleri gibi Fasıl’da bir şef tarafından yönetilmektedir.

Günümüzde fasıl

T.R.T.Ankara ,İstanbul ve İzmir radyolarında devam eden geleneksel fasıl programlarının yapısı çoğunlukla 30-40 Ses ve 15-20 Saz San’atçısının birleşiminden oluşmakta ve Batı anlamında bir şefın yönetiminde yapılmaktadır.

fasıl

1950'li yıllardan beri sadece makam isimleriyle, kürdili hicazkar faslı, mahur faslı, nihavend faslı gibi adlandırılmaktadır. Hanendeler ses sanatçıları, sazender saz sanatçıları, şer hanende fasıl şefi veya yöneten olarak değişmiştir. Program içerikleri,Peşrev,Ağır Aksak,Sengin Semai,Devr-i Hindi,Türk Aksağı,Aksak,Düyek.,Curcuna, Yürük Semai, Yürük Aksak ve Saz Semai’sinden oluşmakta,Ara Taksimi ve Gazel ile akış içinde renklendirilip icra edilmektedir. Eski geleneksel Fasıl türlerinin bir karışımı ve şarkı formunun en güzel ve hareketli eserlerinden eserlerinden oluşan bu gün ki Fasıl Programlarının sadece T.R.T. kurumu radyo ve T.V’ lerinden dinlenebildiği de tartışılmaz bir gerçektir.

Fasıl müziği nedir?

Fasıl müziği; Türk musikisi tarzında onula aynı makamda söylenen ve farklı çalgıların biraraya getirilmesiyle oluşturulan kişilerin verdiği müzik ziyafetine denir. Din temasının kullanıldığı müzik türü "Tasavvuf müziği" olarak bilinir. Fasıl müziği sarayda padişah huzurunda icra edildiğinde "huzur faslı", "harem faslı" diye adlandırılırdı.

Açık alanlarda ve sarayların divanhanelerinde kalabalık hanende ve sazendelerin katılımıyla icra edildiğinde ise "meydan faslı" , "küme faslı" diye de isimlendirilmiştir. Fasılda okunacak makama göre eserler seçilir. Aksak semai, Ağır semai, Yürük semai, Saz semaisi fasılda bulunan form isimleridir.

Serhanende nedir?

Fasıl topluluğunu tef ile usul vurarak faslı başlatan ve yöneten kişiye "Serhanende" denir.

Peşrev nedir?

Türk musikisinde peşverin kelime anlamı "önde gelen" dir. Peşrev fasıl müziğinde ilk önce çalınan saz eseridir.

Fasıl müziği hangi çalgılardan oluşur?

1. Kanun

2. Ut

3. Kemençe

4. Keman

5. Ney

6. Ritm saz

7. Tef

Fasıl müziğinin olmazsa olmazı nedir?

Fasıl müziğinin olmazsa olmazı ritim'dir.

Fasıl müziği heyeti kimlerden oluşur?

Kadın ve Erkek musiki sanatçılarından oluşmaktadır.

Fasıl müziğin sıralaması

1. Taksim

2. Peşvrev

3. Kar

4. 1. beste

5. 2. beste

6. Ağır semai

7. Yürük semai

8. Saz semaisi

Fasıl müziğinin çeşitleri nelerdir?

Fasıl yapıldığı yere göre, yapıldığı kişilere göre isim alır;

1. Padişah huzurunda yapılıyorsa "huzur faslı" adını alır.

2. Kadınlar arasında yapılırsa "kadınlar faslı" adını alır.

3. Sadece erkekler arasında yapılıyorsa "erkekler faslı" adını alır.

4. Sadece kadınlar arasında yapılıyorsa "kadınlar faslı" adını alır.

5. Erkekler ve kadınların beraber yaptığı fasıl "karma fasıl"  adını alır.

6. Açık alanlarda ve sarayların divanhanelerinde kalabalık hanende ve sazendelerin katılımıyla icra edildiğinde ise "meydan faslı" , "küme faslı" adını alır.

Fasıl müziğin formları

1. Ağır semai

2. Yürük semai

3. Saz semaisi

4. Aksak semai

Sözlükte "fasıl" ne demek?

1. Bölüm, kısım, devre; osmanlı ve arap tiyatrosunda oyunun perde bölümü.
2. Ortaoyununa başlamadan önce saz takımının çaldığı köçek havası ve curcuna; belli bir sürede yapılan iş, karşılaşılan durum ya da olay.
3. Peşrev, nakış, şarkı, saz semaisi gibi parçaların belli bir sıraya göre çalınıp söylenmesi.

Fasıl kelimesinin ingilizcesi

[Fasilides of Ethiopia] n. part
Köken: Arapça